Een grotere oogst, een kleinere markt: Portugese wijn in 2026
Bijgewerkt op: 3 dagen geleden
Wie de afgelopen weken door de Alentejo, het Douro-dal of het Algarvese achterland reed, heeft ze gezien: de tractoren met kratten en de plukkers met een pet tegen de zon. De vindima (druivenoogst) van 2026 is in volle gang, en ze begon vroeger dan ooit. Het is een oogst met een dubbel gezicht: de druiven zijn prachtig, maar de markt is dat een stuk minder. In deze post kijken we terug op wat we anderhalf jaar geleden schreven, nemen we de stand van zaken door, en eindigen we — zoals het hoort — met een glas in de hand.
Anderhalf jaar geleden: tarieven en zorgen
In april 2025 schreven we over de Amerikaanse invoertarieven en een wijnsector die het al moeilijk had door dalende consumptie. Vier ideeën stonden toen centraal: steun van de overheid, overleg in Europa, innovatie bij de wijnmakers zelf en het aanboren van nieuwe markten. Hebben die geholpen?
Deels, en dat is eerlijk gezegd beter dan verwacht. De totale wijnexport van Portugal hield in 2025 opvallend goed stand: €953,5 miljoen, maar 1,1% minder dan het jaar ervoor, terwijl het volume zelfs licht steeg. Ter vergelijking: de Franse export van wijn en gedistilleerd zakte 8%, de Italiaanse 3,7% en de Spaanse 4,3%. De verklaring is simpel: Portugal was nooit zo afhankelijk van de Amerikaanse markt als zijn grote buren. De VS zakte weliswaar met 14% naar €87,8 miljoen, maar Brazilië, het Verenigd Koninkrijk en vooral Angola (+22%) vulden het gat. Frankrijk is nu, met precies €100 miljoen, de grootste afnemer van Portugese wijn.
Die "nieuwe markten" waren dus geen loze belofte. ViniPortugal, de promotie-organisatie, heeft voor 2026 zijn budget voor Brazilië met 13% verhoogd en dat voor de VS met een derde verlaagd; Brazilië staat op het punt de Verenigde Staten in te halen als tweede exportmarkt. En de EU keurde in februari 2026 een omvangrijk "wijnpakket" goed: rooipremies, meer geld voor promotie buiten Europa, steun voor wijntoerisme en — nieuw — officiële etiketten voor alcoholvrije en alcoholarme wijn.
Toch is het beeld niet rooskleurig. In de eerste helft van 2026 daalde de export met 6,2%. De doelstelling van één miljard euro, die de sector al jaren najaagt, wordt volgens ViniPortugal-voorzitter Frederico Falcão dit jaar "alleen met een grote ommekeer" gehaald.
Hoe staat het met die tarieven?
Kort samengevat: ze zijn er nog, maar lager dan gevreesd, en niemand weet hoe lang dit zo blijft. De 200% waarmee in maart 2025 werd gedreigd, is er nooit gekomen. In augustus 2025 sloten de EU en de VS een handelsakkoord met een plafond van 15% — en wijn kreeg, ondanks stevig lobbywerk, geen uitzondering.
In februari 2026 verklaarde het Amerikaanse Hooggerechtshof de juridische basis van die tarieven ongeldig, waarna Washington ze via andere wetsartikelen opnieuw invoerde. Sinds eind juli 2026 betaalt Europese wijn bij binnenkomst in de VS per saldo ongeveer 10%. De Europese Commissie heeft in juli opnieuw gevraagd wijn, gedistilleerd, olijfolie, pasta en kaas van de lijst te halen; een antwoord is er nog niet. De Europese tegenmaatregelen op Amerikaanse producten, waaronder bourbon, liggen intussen in de ijskast.
Het effect is wel voelbaar, en niet alleen voor Portugal. De Amerikaanse wijnimport daalde in de eerste helft van 2026 met een kwart in waarde. Spanje zag zijn verkoop aan de VS in het eerste kwartaal met 36% kelderen. En er is een curieuze bijwerking: Canada boycot sinds 2025 Amerikaanse wijn op grote schaal — de Amerikaanse export naar Canada daalde met bijna 80% — en Canadese winkels ruimen meer plek in voor Europese flessen.
Wat drinken mensen dan wél?
Het echte probleem van de wijnsector is niet Washington, maar de consument. De wereld drinkt steeds minder wijn: in 2025 nog 208 miljoen hectoliter, 14% minder dan in 2018 en het laagste niveau in decennia. In de Verenigde Staten werd wijn in 2025 voor het eerst in veertig jaar in volume ingehaald door sterke drank, en het aandeel Amerikanen dat überhaupt alcohol drinkt, staat met 54% op het laagste punt sinds 1939.
Jongeren drinken niet per se minder, maar anders: cocktails, blikjes kant-en-klare mixdrankjes en — steeds vaker — helemaal niets. Alcoholvrije wijn groeide tussen 2019 en 2024 in de VS met 23% per jaar. In Portugal is dat niet anders. Alcoholvrij bier groeide hier in 2025 met ruim 11% en was goed voor een kwart van de groei van de hele biermarkt; een op de vijf Portugezen tussen 18 en 35 zegt minder te willen drinken. De voorzitter van ViniPortugal ziet jongeren die wél wijn drinken verschuiven naar wit, rosé en mousserend.
En dan de paradox: Portugal zelf drinkt méér wijn. Volgens de OIV steeg de Portugese wijnconsumptie in 2025 met 5,6% naar 5,6 miljoen hectoliter, het hoogste cijfer ooit gemeten. Toeristen, expats (!) en een goed gevulde horeca spelen daarin een rol. Wie hier woont en Portugese wijn drinkt, is dus onderdeel van het enige lichtpunt in de statistiek.
En nu: de oogst van 2026
De wijngaarden hebben de memo over dalende vraag niet gelezen. IVV, het Instituto da Vinha e do Vinho verwacht dit jaar 6,7 miljoen hectoliter, 12% meer dan in 2025. De Douro stijgt met 25%, de Alentejo met 15%, de Algarve met 10%; alleen de Azoren zitten door schimmelziekten in de min. Het was een natte winter en een hete zomer, de oogst begon een tot drie weken vroeger dan normaal, en de kwaliteit wordt van Vinho Verde tot Alentejo als uitstekend omschreven. In een normaal jaar zou dat feest zijn.
Maar het is geen normaal jaar. In het septembernummer van Blik op Portugal beschrijft Arie Pos onder de titel "Plukken of niet plukken, dat is de kwestie" hoe Portugal sinds 2019 met structurele overschotten kampt: te veel productie, goedkope import uit Spanje en een binnenlandse consumptie die decennialang daalde. Nergens is dat zo pijnlijk als in de Douro. De verkoop van port is sinds 2000 met bijna een derde teruggelopen, en het IVDP heeft het quotum voor portmost teruggebracht van 104.000 pipas in 2023 naar 76.000 dit jaar. Voor druiven die geen port mogen worden, betalen handelshuizen €150 tot €400 per pipa — terwijl het produceren ervan ongeveer €500 kost. Sommige telers kregen deze zomer een brief dat hun druiven simpelweg niet welkom zijn.
De regering heeft begin september €12 miljoen directe steun vrijgemaakt voor Douro-telers die hun druiven niet kwijt kunnen — een vergoeding voor druiven die aan de stok blijven hangen — plus een kredietlijn van €100 miljoen voor coöperaties en wijnhuizen. Minister van Landbouw José Manuel Fernandes: "We geven de Douro niet op." De sector zelf praat over het rooien van 5.000 van de 43.000 hectare, naar Frans voorbeeld. Of dat genoeg is, zal de komende jaren blijken. Wat vaststaat: de kleine familiequinta's, die al eeuwen met de hand plukken op terrassen waar geen machine kan komen, dragen de zwaarste last.
Wat wij eraan kunnen doen
Hier komt het goede nieuws, want er is wel degelijk iets dat wij als bewoners van Portugal kunnen doen, en het is nog leuk ook.
Drink Portugees. Het klinkt simpel, maar het is precies waar de sector om vraagt: wijn uit de regio waar je woont, gekocht bij de coöperatie, de adega of de wijnboer zelf. Portugal heeft bijna 300 inheemse druivenrassen — Touriga Nacional, Arinto, Antão Vaz, Baga — die je nergens anders vindt en die bovendien beter tegen hitte en droogte kunnen dan de bekende internationale rassen. Elke fles die hier wordt gedronken in plaats van een import-wijn, is er een minder in het overschot.
Ga naar de oogst. De vindima is de mooiste tijd van het wijnjaar om een quinta te bezoeken: er wordt geplukt, gestampt, geproefd en gegeten. Veel wijnhuizen organiseren juist nu dagprogramma's, en de dorpsfeesten rond de oogst zijn gratis. In de tweede helft van september en in oktober is er van de Minho tot de Algarve elk weekend wel iets te doen: druiven stampen in granieten lagares in de Douro, de historische oogsttrein naar Pinhão, oogstdagen bij quinta's rond Palmela en Redondo, de wijnbeurs Vinipax in Beja en het oogstfeest van Arouca dat al sinds 1944 bestaat.
Om je te helpen te beslissen wat je bezoekt in de komende weken hebben we een lijst gemaakt van alle oogstfeesten, oogstdagen en wijnmusea van dit najaar — met data, prijzen, links en praktische tips — die je vindt in ons kennisdossier "Oogstfeesten en wijnmusea in Portugal — najaar 2026". Download het via deze blauwe knop:
En voor de Algarve: kom met ons proeven bij Paxá!
Voor lezers uit de Algarve die het dicht bij huis willen houden, organiseert de NCA op vrijdag 9 oktober een wijnproeverij bij Paxá Wines in Silves. Van 10:30 tot 12:00 nemen de wijnmakers ons mee door de wijngaard en de kelder — midden in de oktober-oogst — gevolgd door een begeleide proeverij van drie Paxá-wijnen met streekproducten, buiten als het weer het toelaat. Kosten: €25 per persoon. Aanmelden via deze blauwe knop:
De Portugese wijnboeren hebben dit jaar een prachtige oogst en een lastige markt. Aan dat eerste hoeven wij niets te veranderen, aan dat tweede wel — glas voor glas. Saúde!
