De rijkdom van Portugese producten

Portugal is een land dat trots is op zijn tradities, zijn natuur en zijn ambacht. En dat zie je terug in de producten die hier al eeuwenlang worden verbouwd, geoogst en verhandeld. Van de uitgestrekte wijngaarden in het noorden tot de kurkeikbossen van de Alentejo en de citrusboomgaarden in de Algarve: Portugese producten vertellen een verhaal. Niet alleen over smaak en kwaliteit, maar ook over de geschiedenis en identiteit van dit land.

Wie Portugal leert kennen, leert al snel dat de nationale producten meer zijn dan exportartikelen. Ze zijn verweven met het dagelijks leven en bepalen hoe Portugezen koken, bouwen en feestvieren. Laten we eens kijken naar enkele van de belangrijkste symbolen van de Portugese rijkdom!

De bast die goud waard is

In de glooiende landschappen van de Alentejo staan duizenden kurkeiken (sobreiro). Deze bomen zijn uniek: hun bast kan elke negen jaar worden geoogst zonder dat de boom sterft. Portugal is goed voor zo’n 50% van de wereldproductie van kurk.

Kurk is meer dan alleen het stopje in een wijnfles. Het wordt gebruikt in mode, design, isolatie en zelfs in de luchtvaartindustrie. Voor veel dorpen in het binnenland is de kurkproductie al generaties lang de belangrijkste bron van inkomsten. Tijdens een rit door de Alentejo zie je vaak kurkeiken met een roodbruine stam. Dat is een teken dat de bast onlangs is verwijderd. Op de kale stam wordt met witte verf het jaartal geschreven. Staat er bijvoorbeeld ‘25’, dan is de boom in 2025 geschild en mag deze pas in 2034 opnieuw worden geoogst.

Wat kurk zo bijzonder maakt, is dat het tegelijk traditioneel en modern is: een eeuwenoud product dat vandaag de dag wereldwijd wordt geprezen als duurzaam en milieuvriendelijk.

Van groene heuvels tot zonnige valleien

Portugal mag dan een klein land zijn, het telt een indrukwekkende variëteit aan wijngebieden. Van de frisse Vinho Verde in het noorden tot de krachtige rode wijnen uit de Douro-vallei en de volle tinten van de Alentejo.

En dan natuurlijk de trots van Portugal: Portwijn. In de Douro-vallei, een UNESCO-werelderfgoed, groeien druivenranken tegen steile hellingen waar al eeuwenlang port wordt geproduceerd. De stad Porto en de lodges in Vila Nova de Gaia zijn wereldwijd beroemd om deze versterkte wijn, die varianten kent van wit en ruby tot vintage en tawny.

Maar naast port heeft Portugal nog veel meer te bieden: mousserende wijnen uit Bairrada, elegante wijnen van de Dão-regio en zelfs verrassend goede rosés en biologische wijnen uit de Algarve. Voor de Portugezen zelf hoort wijn bij het dagelijks leven. Een fles op tafel tijdens de lunch of het diner is eerder regel dan uitzondering. 😉

Olijven en olijfolie

Langs de wegen van de Alentejo, de Beira en zelfs in delen van de Algarve strekken zich eindeloze rijen olijfbomen uit. Sommige bomen zijn honderden jaren oud en vormen stille getuigen van de Portugese geschiedenis.

Olijfolie, ook wel “vloeibaar goud” genoemd, is een onmisbaar ingrediënt in de Portugese keuken. Het wordt gebruikt om te bakken, te grillen, te marineren en als smaakmaker over salades en groenten. Portugal behoort tot de grootste producenten van olijfolie ter wereld en exporteert steeds meer naar landen in Europa en daarbuiten.

Wat veel mensen niet weten, is dat olijfolie ook een belangrijke culturele rol speelt. Het plukken van olijven in de herfst en de winter is vaak een familieaangelegenheid waarbij jong en oud samenkomen.

Wist je dat je in de Algarve tijdens het oogstseizoen (november–december) je zelfgeplukte olijven naar een ‘lagar’ kunt brengen? Vanaf 50 kilo persen ze daar jouw oogst tot verse olijfolie, bijvoorbeeld in Monchique of Tavira.

Citrusvruchten uit de Algarve

Wie in de winter in de Algarve woont of verblijft, kan het bijna niet missen: overal hangen bomen vol met sinaasappels, citroenen en mandarijnen. De citrus uit de Algarve staat bekend om zijn smaak en sappigheid, en wordt zowel lokaal verkocht als geëxporteerd.

De sinaasappel is meer dan een vrucht; hij symboliseert de zon en de overvloed van het zuiden. In markten en supermarkten zie je stapels felgekleurde vruchten die vaak rechtstreeks van de boomgaarden komen. Veel Nederlanders die in Portugal wonen, waarderen dit als een van de grote geneugten van het leven hier: elke dag verse citrus in de wintermaanden.

Zee en zout

Met een kustlijn van meer dan 800 kilometer is het geen verrassing dat Portugal altijd verbonden is geweest met de zee. Vis en zeevruchten behoren tot de karakteristiekste producten van het land. De sardine, gegrild op straat tijdens de zomerfeesten, is misschien wel het bekendste symbool.

Daarnaast is er de bacalhau (gedroogde kabeljauw), die officieel niet eens uit Portugese wateren komt, maar via eeuwenoude handelsroutes tot het nationale gerecht is uitgegroeid. Men zegt dat er meer dan 365 manieren bestaan om bacalhau te bereiden, één voor elke dag van het jaar.

En dan is er nog het zout. In plaatsen als Tavira en Aveiro vind je nog altijd traditionele zoutpannen waar op ambachtelijke wijze zeezout wordt gewonnen. Het beroemde fleur de sel uit Tavira is geliefd in keukens over de hele wereld.

Kunst uit klei en kurk

Hoewel geen landbouwproduct, verdienen ook de ambachten een plek in dit verhaal. Portugese keramiek, denk aan de beroemde azulejos en kurkproducten die worden wereldwijd worden geëxporteerd. Van tassen en schoenen tot sieraden: kurk wordt steeds vaker gezien als een duurzaam alternatief voor leer.

Handwerk is nog steeds springlevend, vooral op het platteland. Veel families dragen kennis van generatie op generatie over, waardoor er producten ontstaan die uniek zijn en een diepe culturele waarde hebben.

Een land van traditie en toekomst

Wat al deze producten gemeen hebben, is dat ze geworteld zijn in de Portugese traditie, maar tegelijk een blik werpen op de toekomst. Kurk wordt geprezen als duurzaam materiaal, wijn uit Portugal wint steeds meer prijzen op internationale concoursen, en olijfolie en citrusvruchten worden gezien als kwaliteitsproducten met een verhaal.

Voor Nederlanders die in Portugal wonen, zijn deze producten niet alleen lekker of handig, maar ook een manier om zich te verbinden met het land. Ze vertellen een verhaal over de bodem, het klimaat, de cultuur en natuurlijk de mensen.

Wie zich verdiept in Portugals nationale producten, ziet dat het land veel meer is dan een vakantiebestemming. Het is een plek waar natuur, traditie en innovatie samenkomen en dat proef je in elke druppel olijfolie, elke slok wijn en elke hap sardine 💙